O Alkoholizmie można powiedzieć, iż jest najbardziej demokratyczną chorobą dotykającą człowieka. Alkoholizm nie wybiera ofiar z konkretnych kręgów społecznych, płci, wieku czy ras. Choroba alkoholowa, czyli alkoholizm dotyka tak biednych jak i bogatych, tak samo osoby z wykształceniem jak i niewykształcone.
Pomimo tego, iż wszyscy jesteśmy inni, to przebieg alkoholizmu (uzależnienia od alkoholu) jest bardzo podobny u każdej, dotkniętej nim osoby. Nie leczony alkoholizm jest chorobą, która zagraża życiu. Alkoholizm (uzależnienie od alkoholu, choroba alkoholowa) przeciętnie skraca życie o 10-15 lat u osób, które nie zdecydują się na podjęcie leczenia uzależnienia. Alkoholicy umierają zazwyczaj z powodu chorób wywołanych bezpośrednio przez nadużywanie alkoholu lub giną tragicznie w wypadkach samochodowych, w skutek niebezpiecznych zachowań czy samobójstwa. Alkoholizm jest również chorobą chroniczną - czyli nieuleczalną. Można jedynie zatrzymać jej rozwój. Stąd bierze się pojęcie trzeźwiejącego alkoholika, zamiast pojęcia wyleczonego.
Alkoholizm jest chorobą pierwotną, co oznacza, że jest przyczyną innych chorób, zaburzeń i problemów emocjonalnych. Zaprzestanie picia jest warunkiem rozwiązania tych dolegliwości. Kolejnym warunkiem zmiany jakości życia alkoholika (uzależnionego od alkoholu) jest terapia alkoholizmu (psychoterapia uzależnienia od alkoholu). Efektem terapii alkoholizmu (leczenia uzależnienia od alkoholu) powinny być trwałe i głębokie zmiany w każdej istotnej sferze funkcjonowania człowieka. Powinny one wiązać się z postawami, przekonaniami, wartościami, umiejętnościami, zachowaniami, kontaktami z innymi, przeżywaniem i odczuwaniem oraz myśleniem. Profesjonalna pomoc dla alkoholika jest do tego niezbędna, zarówno medyczna jak i terapeutyczna. Pomoc dla alkoholików (leczenie alkoholików, leczenie alkoholizmu) świadczy wiele placówek, warto jednak wybrać profesjonalny ośrodek leczenia alkoholizmu (ośrodek terapii alkoholizmu, ośrodek odwykowy, ośrodek dla alkoholików).
Alkoholizm (choroba alkoholowa, uzależnienie od alkoholu) jest uzależnieniem psychicznym i fizycznym od zmieniającego świadomość środka, jakim jest alkohol. Objawem uzależnienia psychicznego od alkoholu jest potrzeba lub wręcz przymus picia dla poprawienia samopoczucia, bądź doznania ulgi w nieprzyjemnych stanach psychicznych.
Uzależnienie fizyczne objawia się między innymi wzrostem tolerancji na alkohol. Oznacza to, że, alkoholik (osoba uzależniona od alkoholu) musi pić coraz więcej alkoholu dla uzyskania takich samych, co kiedyś efektów. W krańcowych fazach uzależnienia tolerancja zwykle spada. Innym specyficznym objawem fizycznego uzależnienia jest Alkoholowy Zespół Abstynencyjny, który występuje przy odstawieniu lub przy zmniejszeniu dawki wypijanego alkoholu. U alkoholika pojawiają się wysoce przykre objawy, takie jak niepokój i drażliwość, dreszcze i drżenie kończyn, skurcze mięśni, nudności, poty, czy zaburzenia świadomości i majaczenia. Osoba uzależniona od alkoholu (alkoholik) stara się jak najszybciej usunąć te cierpienia sięgając po alkohol.
Wiele osób postrzega alkoholizm jako słabość charakteru, grzech lub brak silnej woli. Nie widzą oni potrzeby leczenia alkoholizmu (terapii alkoholizmu, terapii odwykowej, alkoholizm leczenie, alkoholizm terapia). Częsty jest również pogląd, że chory na alkoholizm „nie piłby, gdyby nie chciał” Alkoholizm (uzależnienie od alkoholu, choroba alkoholowa) to jednak, analogicznie do wielu innych chorób, choroba niezawiniona. Podstępnie rozwija się, najczęściej bez świadomości chorego na alkoholizm. Nikt nie decyduje się, by zostać alkoholikiem. Zmiany, zachodzące w psychice osoby uzależnionej od alkoholu nie pozwalają jej zauważyć rozmiaru szkód powodowanych alkoholizmem (choroba alkoholowa, nadużywanie alkoholu, uzależnienie od alkoholu). Identycznie, jak inne choroby alkoholizm ma swoją definicję, numer statystyczny i objawy. Poza przymusem picia alkoholu, wzrostem tolerancji i objawami zespołu abstynencyjnego do objawów należą także: trudności zapanowania nad momentem rozpoczynania i kończenia picia oraz nad ilością wypijanego alkoholu, stopniowe rezygnowanie z alternatywnych przyjemności i obowiązków oraz ciągłe picie pomimo dowodów szkodliwości nadużywania alkoholu.
Jako, że granica między piciem towarzyskim, a alkoholizmem (uzależnieniem od alkoholu) w początkowej fazie jest wyjątkowo płynna, początek alkoholizmu nie jest łatwy do rozpoznania. Są jednak sygnały, które ujawniają się u niemal wszystkich osób uzależnionych od alkoholu (alkoholików) i wystąpienie ich powinno być poważnym ostrzeżeniem. Jednym z nich są tak zwane palimpsesty, czyli „przerwy w życiorysie”, czy tak zwany „urwany film”. Następnym jest „klinowanie”, czyli zbywanie negatywnych skutków picia przy pomocy alkoholu. Mówiąc o rozwoju alkoholizmu (choroby alkoholowej) można wyróżnić trzy fazy rozwoju choroby: ostrzegawczą, krytyczną i chroniczną. Czas trwania każdej z nich może się różnić i zależy od wielu czynników i uwarunkowań dotyczących konkretnej osoby. Alkoholizm to jednak choroba progresywna i nieuchronnie prowadzi do spadku we wszystkich istotnych sferach życia.
Najwłaściwszym i jedynym skutecznym podejściem do leczenia alkoholizmu (choroby alkoholowej) jest kompleksowa terapia alkoholizmu (terapia uzależnienia od alkoholu, terapia dla alkoholików, pomoc dla alkoholika). Dzięki niemu osoba uzależniona od alkoholu ma możliwość nauczenia się funkcjonowania bez alkoholu w każdej sferze życia. Leczenie alkoholizmu powinno zacząć się od detoksykacji, czyli odtrucia organizmu pod opieką lekarza. Następnie należy zacząć szeroko zakrojone oddziaływania terapeutyczne. Skojarzenie grupowej terapii alkoholizmu (alkoholizm terapia, alkoholizm leczenie), terapii indywidualnej, edukacji oraz regularnego uczestnictwa w grupach wsparcia dla chorych na alkoholizm (alkoholików) na przykład Wspólnoty AA daje najlepsze wyniki.
